אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » זונטאג אוקטובער 18, 2020 2:32 am

loyodea האט געשריבן:
למדן וצדיק האט געשריבן:א גרויסן יי"שכ, לכאורה אין-דער-צייט (בשעת) איז אויך איין ווארט, יא?

אויסער-דעם, איין ווארט אדער צוויי?

אלעס עקסטער

ייש"כ!
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » זונטאג אוקטובער 18, 2020 2:53 am

למדן וצדיק האט געשריבן:‏הער איך יעצט אז סאיז דא אזא כלל אז ווען מניצט ״נאך״ און ״צוליב״ אלס א קאניוקציע דארף מען אלעמאל שרייבן ״נאכדעם וואס״, ״צוליב דעם וואס״, נישט ״נאך וואס״, ״צוליב וואס״

האט שוין איינער אמאל געהערט פון דעם כלל?

וואס טוט זיך מיט דעם איז עס אמת אדער נישט? און וואס טוט זיך מיט "טראץ וואס" איז יא ריכטיג? אדער ממוז שרייבן "טראצדעם וואס"
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

זאג א גוטס
שר האלף
תגובות: 1761
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 08, 2018 3:36 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך זאג א גוטס » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 1:01 am

loyodea האט געשריבן:
למדן וצדיק האט געשריבן:א גרויסן יי"שכ, לכאורה אין-דער-צייט (בשעת) איז אויך איין ווארט, יא?

אויסער-דעם, איין ווארט אדער צוויי?

אלעס עקסטער

האב איך געזען די וואך ערגעצוואו (ערגעץ וואו?) אין דער בלאט: אין דערצייט
שטארקע חיזוק אין יעדן מצב! קורץ צום פינטל. דורך: וויכי

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 2:03 am

אינטערסאנט. דארף מען טאקע אויך וויסן וועגן ערגעץ-וואו. וואס טוט זיך מיט אויסער-דעם?
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
זענדל
שר חמש מאות
תגובות: 999
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 02, 2014 5:41 am

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך זענדל » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 6:12 am

ווי איז בעסער צו שרייבן: 'טוהן' אדער 'טון'?
'טוהט' אדער 'טוט'
(קען זיין שוין געווען דא אבער איך ווייס נישט ווי אזוי צו זוכן)
יישר כח!

אוועטאר
גרשון
שר האלפיים
תגובות: 2352
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 18, 2019 11:01 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך גרשון » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 11:41 am

זענדל האט געשריבן:ווי איז בעסער צו שרייבן: 'טוהן' אדער 'טון'?
'טוהט' אדער 'טוט'
(קען זיין שוין געווען דא אבער איך ווייס נישט ווי אזוי צו זוכן)
יישר כח!

אן דעם ה' איז בעסער (אזוי אויך אלע אנדערע ווערטער וואס מאנכע שרייבן מיט'ן שטומען ה'). ס'איז אן איבריגער אות וואס גוטע שרייבערס האבן שוין לאנג ארויסגעשניטן.
מיט אזויפיל ביכער, אויסגאבעס, גליונות, בראשורן, קאמפיינס, און ווירטואלע ארטיקלען, וואקסט דער אידישער ליטעראטור ווי אויף הייוון. וואס וועט זיין מיט א אידישן ספעל טשעקער?

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 1:27 pm

למדן וצדיק האט געשריבן:‏הער איך יעצט אז סאיז דא אזא כלל אז ווען מניצט ״נאך״ און ״צוליב״ אלס א קאניוקציע דארף מען אלעמאל שרייבן ״נאכדעם וואס״, ״צוליב דעם וואס״, נישט ״נאך וואס״, ״צוליב וואס״, למשל, ״מען האט אים אויפגענומען אלס רב נאכדעם וואס דער פריעדיגער רב איז ארויף וואוינען קיין ארץ ישראל״, ״מען האט אים אפגעגעבן גרויס כבוד צוליב דעם וואס ער האט בייגעשטייערט א גרויסן סכום פאר דער ישיבה״.

האט שוין איינער אמאל געהערט פון דעם כלל?

פאלגנד איז א שמועס וועגן דעם וואס כ'האב געהאט מיט ארעלע ווישוואנאט א באקאנטער יידישיסט.

אני הקטן: וואס זאגט איר צו דעם וואס חסידים שרייבן "נאך וואס", "צוליב וואס", אנשטאט "נאך דעם וואס" (אדער נאך דעם ווי), "צוליב דעם וואס"? ס'ריכטיג אדער נישט? זעלבע זאך מיט "טראץ וואס", נאר ״ייִדישסטן״ וועלן בכלל נישט ניצן ״טראץ״ נאר ״הגם״ און ״כאטש״.

א"וו: יאָ ריכטיק, נישט ריכטיק, אַז מע רעדט אַזױ איז װאָס דאַרף מען מער. אפֿשר פֿרעגט איר צי דאָס איז פֿאַראַן אין אַנדערע דיאַלעקטן? אױף װיפֿל איך װײס, איז נישט, אָבער דאָס פֿאַרשטײט איר שױן מסתּמא אַלײן.

אה"ק: א דאנק! סנאר אינטערסאנט כמיין אז ביי חסידים איז דאס אויך א נייערע זאך און מטרעפט עס נישט אין מער פראפעסיאנעלע געשריבענע ביכלעך, צייטונגען.

א"וו: יאָ טאַקע אינטערעסאַנט. אין אײַװעלט און ... טרעפֿט מען דאַכט זיך אַזױנע נײַערע באַנוצן לרובֿ. די „פּראָפֿעסיאָנעלע“ געשריבענע שפּראַך װעט אַלע מאָל אָפּשטײן מיט אַ פּאָר יאָרצענדליקער.

אה"ק: סאיז אינטערסאנט בכלל אז אידיש האט א גאנצע פראזע פאר אזא פשוטע ווארט ווי after, אין דייטש מיין זאגט מען אויך פשוט nachdem אן ״וואס״. ביי ״צוליב דעם וואס״ איז דוקא פארקערט, אין ענגליש וועט מען זאגן because of the fact, אין אידיש איז עס קירצער און פשוטער. און ״טראץ [דעם] וואס״ איז אין ענגליש although, אין אידיש איז אבער אויך דא ״הגם״, ״כאטש״ און ״מחמת״, חסידים וועלן אבער ענדערשט ״טראץ״. ״מחמת״ איז בכלל נישט אריין אינעם היינטיגן חסידישן דיאלעקט.

א"וו: אױף ענגליש קען מען אױך זאָגן פּשוט since. און באַמערקט: “נאָך (דעם) װאָס“ איז טאַקע 2־3 װערטער, אָבער „אײדער“ (און דאַכט זיך בײַ חסידים זאָגט מען אױך מיט אַן אײנציק װאָרט „פֿאַר/בעפֿאָר [איך בין געגאַנגען]“. אַגבֿ בין איך אַ ביסל מסופּק צי nachdem און „נאָך דעם“ זענען גלײַך. אינעם דײַטשן װאָרט איז דער קװעטש אַלע מאָל אױפֿן ערשטן טראַף, בשעת אױף ייִדיש זאָגט מען גיכער núkh deym. אָבער בכלל דאַרף מען צוגעבן, אַז קאָניונקציעס זענען (לכל־הפּחות אין די גערמאַנישע שפּראַכן) זײער דינאַמיש און בײַטן זיך כּסדר. איז נישט קײן חידוש װאָס מע זעט אַזױ פֿיל װאַריאַציע אין דער זעלבער שפּראַך אין פֿאַרשידענע צײַטן און דיאַלעקטן.

אה"ק: בקיצור ווי אזוי סגייט אין אידיש איז אזוי: סדא פראפעזיציעס וואס דינען כמו שהוא אויך ווי קאניוקציעס (ביז, מחמת, אָן אא״וו), אנדערע ווערן נאר מיט ״דעם/(דעם) וואס״. ביי אדווערבן איז אויך אינטערסאנט אנצומערקן ״דערפאר״ (צוליב דעם) און ״דערפאר וואס״ (צוליב דעם וואס) ווי א קאניוקציע.
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
קלאָצקאָפּ
שר שבעת אלפים
תגובות: 7576
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 25, 2017 9:24 pm
לאקאציע: ערגעץ אנדערש

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך קלאָצקאָפּ » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 1:49 pm

עטליכע הערות (הגם כ'האב נישט פונקטליך פארשטאנען וואס ער זאגט):

אין פאל וואס מ'נוצט אין ענגליש since, קען מען אין אידיש פונקט אזוי נוצן זינט.

כאטש איז נישט קיין סינאנים פאר טראץ, כאטש קען נאר קומען פאר א שם פועל (כאטש ער האט זיך באמיט), און טראץ קען נאר קומען פאר א שם עצם (טראץ זיינע באמיאונגען). אין פאל דו ווילסט יא נוצן טראץ פאר א שם פועל, ווייל ס'איז אמאל באקוועמער און שענער, מוזטו צולייגן 'דעם' עס צו מאכן פאר אן עצם (טראצדעם וואס ער האט זיך באמיט).

די זעלבע איז לגבי ווייל/וויבאלד ווערסוס צוליב/וועגן.
מקום חותם הבד"ץ

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 2:41 pm

כאטש איז נישט קיין סינאנים פאר טראץ, סאיז אבער א סינאנים פאר "טראצדעם וואס", "טראצדעם וואס" איז גראמאטיש גערעדט איין ווארט (א קאניוקציע) וואס מיינט איין זאך, והראי' אז אין ענגליש איז עס איין ווארט און אזוי אויך אין אידיש קען מען עס אויפטוישן פאר "כאטש" און "הגם". לעצטנס האט זיך ביי אונז זייער אריינגעכאפט אז מלאזט אויס דעם "דעם" אזויווי ביי "נאכ(דעם) וואס" און "צוליב (דעם) וואס". יידישסטן ניצן קיינמאל נישט דאס ווארט "טראץ" ווייל סאיז א "דייטשמעריזם" רח"ל, זיי וועלן אלעמאל ניצן "כאטש" און "הגם", אין זייער ענגליש יידיש ווערטערבוך שטייט בכלל נישט פאר although "טראץ דעם וואס", פאר after און because שטייט יא "נאך דעם וואס" און "צוליב דעם וואס". פאר despite שטייט "נישט־⁠געקוקט אױף".
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
קלאָצקאָפּ
שר שבעת אלפים
תגובות: 7576
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 25, 2017 9:24 pm
לאקאציע: ערגעץ אנדערש

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך קלאָצקאָפּ » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 2:55 pm

דו קומסט אריין אביסל צומישט (ענדערש צומישנד..) וואס נוצן די יידישיסטן אנשטאט טראץ?
מקום חותם הבד"ץ

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 2:56 pm

נישט געקוקט אויף

טראץ זיינע באמיאונגען = נישט געקוקט אויף זיינע באַמיִונגען
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
קלאָצקאָפּ
שר שבעת אלפים
תגובות: 7576
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 25, 2017 9:24 pm
לאקאציע: ערגעץ אנדערש

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך קלאָצקאָפּ » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 2:59 pm

נישט בעסער אפגעזען?
מקום חותם הבד"ץ

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 3:02 pm

וויאזוי שרייבט מען ל"ר פאר "קייזער"? קייזארים?
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 3:03 pm

קלאָצקאָפּ האט געשריבן:נישט בעסער אפגעזען?

אפגעזען איז אויך נאר א חסידישע ווארט... זיי האבן דאס בכלל נישט אין זייער ווערטערבוך נישט דאס יידישע און נישט אינעם ענגלישן. פאר regardless שטייט "נישט ⁠געקוקט אױף דעם"
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 3:29 pm

יעצט כאפ איך אז ״צו וואס״ און ״פארוואס״ זענען כו״ע מודה סקומט אן קיין ״דעם״. פארוואס סאיז אזוי ווייס איך נישט.
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אדמיראל

תגובהדורך אדמיראל » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 3:35 pm

-
לעצט פאראכטן דורך אדמיראל אום פרייטאג אוקטובער 30, 2020 1:26 am, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

loyodea
שר חמישים ומאתים
תגובות: 323
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 20, 2020 8:00 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך loyodea » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 4:13 pm

למדן וצדיק האט געשריבן:וויאזוי שרייבט מען ל"ר פאר "קייזער"? קייזארים?

Noun. Kaiser (plural Kaisers)

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 4:21 pm

יישר כחם. פון וועלכן ווערטערבוך ציטירט איר הרב לא יודע? אינעם יידישן ווערטערבוך שטייט "קייסער - קײסאָרים/קיסריִיִם".
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
חלב ישראל
שר חמש מאות
תגובות: 871
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך פאברואר 14, 2018 10:19 am

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך חלב ישראל » מאנטאג אוקטובער 19, 2020 9:11 pm

אדמיראל האט געשריבן:
למדן וצדיק האט געשריבן:וויאזוי שרייבט מען ל"ר פאר "קייזער"? קייזארים?

שוין געזען אין אן אלטן ביכל 'קייזערס', אבער צוליב ווייניג באנוץ קלינגט עס עטוואס פרעמד.
דאס ווארט "קייזער" איז אזויווי אסאך דייטשע ווערטער וואס קומען אריגינעל אן קיין פלורעל פארם (דאקטאר, פיש) האט עס אזא פנים.

loyodea
שר חמישים ומאתים
תגובות: 323
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 20, 2020 8:00 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך loyodea » דינסטאג אוקטובער 20, 2020 3:44 am

למדן וצדיק האט געשריבן:יישר כחם. פון וועלכן ווערטערבוך ציטירט איר הרב לא יודע? אינעם יידישן ווערטערבוך שטייט "קייסער - קײסאָרים/קיסריִיִם".

דאס קומט פון אנגלאישע ווערטערביכער
אגב וואס דו שרייבסט קומט פון וויינרייך, און איז בעצם העברעאיש געשטימט, [חוץ די ווארט דאקטויר-ים וואס איז אן אויסנאם אין אידיש] הארקאווי האט עס נישט, און דער אמת איז ווי חלב ישראל זאגט אז קיסר קומט נישט בלשון רבים, דער וועג ווי עס ווערט גענוצט איז אלץ בלשון קיסר, קוק טאקע אין דייטש וועסטו עס זען קלאר https://www.dict.cc/?s=Kaiser

אדמיראל

תגובהדורך אדמיראל » דינסטאג אוקטובער 20, 2020 9:16 am

-
לעצט פאראכטן דורך אדמיראל אום פרייטאג אוקטובער 30, 2020 1:20 am, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » דינסטאג אוקטובער 20, 2020 10:07 am

loyodea האט געשריבן:חוץ די ווארט דאקטויר-ים וואס איז אן אויסנאם אין אידיש

אויך נאראנים
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אוועטאר
למדן וצדיק
שר האלף
תגובות: 1028
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 15, 2015 10:49 pm

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך למדן וצדיק » דינסטאג אוקטובער 20, 2020 1:43 pm

1. געצן-דינער איין ווארט אדער צוויי?
2. ווויאזוי זאגט מען "איינלאדען" אדער "איינלאדענען" און וואס איז דער לשון עבר דערפון "איינגעלאדנט" אדער "איינגעלאדן"?
וצריך לאדם להיות לו אלו שני בחינות ברית, היינו שיהא ״צדיק״ ו״למדן״ (לקוטי מוהר״ן ח״א, ל״א, ה׳)

אדמיראל

תגובהדורך אדמיראל » דינסטאג אוקטובער 20, 2020 2:02 pm

-
לעצט פאראכטן דורך אדמיראל אום פרייטאג אוקטובער 30, 2020 1:21 am, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

אוועטאר
קלאָצקאָפּ
שר שבעת אלפים
תגובות: 7576
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 25, 2017 9:24 pm
לאקאציע: ערגעץ אנדערש

Re: אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

תגובהדורך קלאָצקאָפּ » דינסטאג אוקטובער 20, 2020 2:05 pm

(איינ)לאדענען; (איינ)געלאדנט.
מקום חותם הבד"ץ


צוריק צו “שפראך, גראמאטיק און דקדוק”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט