ושמתי את זרעך כחול הים|ככוכבים: איז דאס שוין אמאל געווען?

[גרויזאמער]

וואס איז געווען די מאקסימום נומער וואס אידן זענען אמאל געווען? אויף ווען איז געווען דער צוזאג? די יוצאי מצרים זענען דען געווען כחול הים?

לויט ווי איך פארשטיי היינט פון די אסטראנאמישע צאל אראבער וואס זענען דא אויף די וועלט, און די קליינע צאל אידן, זענען די אראבער אייביג געווען מער ווי די אידן, ווייל אז עס איז דא מער קינדער איז לכאורה דא מער עלטערן. (חוץ אויב די אראבער פלעגן האבן מער קינדער ווי די אידן - וואס לייגט זיך נישט אויפן שכל).

מן הסתם איז דאס אן אלטע נושא, איך ווייס אבער נישט דערפון.

[טרעגער]

נעט לעווין, האט די וואך באריכות בארירט די נקודה, ביי זיין אויפטריט אין אידישן קאנגרעסס אין ביפי. ער האט נאכגעזאגט עפעס פון זיין זיידן, דער ריישא רב, אז יודן ווערן צוגענגליכן צו עפר הארץ און צו כחול הים, און צו כוכבי השמים! און דאס גייט ארויפ אויף 'שידענע זמנים וכולי,

[אינטעליגענט]

טרעגער
דאס איז א שיינע טייטש, אבער בודאי נישט דער פשטות.

גרויזאמער
אין חז"ל שטייט איבער די שטאט ביתר, דאס עס האבן געוואוינט דארט בילי ביליאנען אידן, און דאס איז נאר געווען א קליין חלק פון כלל ישראל.

און לגבי דיין פראבלעם מיט די אראבער.
דער ענטפער איז פשוט. דאס מערסטע האט מען גע'שחט'ן אין אלע דורות פון אידנטום. ביים חורבן ביהמ"ק, קרייציגלער, וכו'. אזוי ארום אז אלץ איז איבערגעליבן א קליין חלק וואס פון דעם האט מען זיך צוריק אויפגעבויעט. משא"כ ביי די אראבער.
ועוד. נישט אלע וואס מיר באטראכטן אלץ אראבער, זענען טאקע אייניקלעך פון ישמעאל. טייל ווילן גאר זאגן דאס נאר די בעדואינער זענען רעכטע אייניקלעך, מכח וואס זיי פירן זיך גענוי ווי דעם זיידן.

[bailout]

תני ר׳ שמואל כ״ד
פלטיות היו בירושלים, וכל פלטיה ופלטיה כ״ד מ ב ו א ו ת , וכל מבוי ומבוי כ״ר
שווקים, ועל כל שקק ושקק כ״ד ח צ ר ו ת , ועל כל חצר וחצר כ״ד ב ת י ם , וכל
חצר וחצר היתה מוציאה עם כפלים כיוצאי מצרים.
מדרש איכה אויפן פסוק העיר רבתי עם.

יעצט רעכן עס צוזאם, און דאס איז נאר אין אלט שטאט.

[טרעגער]

טראכט אריין א רגע ווען היטלער הרגט נישט אויס די זיבן מיליאן פלאס יודן פאר זיבעציג יאר צוריק, וואלט שוין היינט די וועלט פארמאגט א הונדערט מיליאן יודן כפי החשבון...

נאר מען דערהרגעט אונז, און עס בלייבט גארניקס, איבער, חוץ מזה איז דא א ענין פון המוציא במספר אזוי ווי רשי ברענגט אין במדבר, אז משום חביבות האט יעדער א וואג, און נישט סתם מענטשן.

[שוועמל]

חוץ מזה איז דא א ענין פון המוציא במספר אזוי ווי רשי ברענגט אין במדבר, אז משום חביבות האט יעדער א וואג, און נישט סתם מענטשן.

אינני מתחיל להבין דבריך.

[טרעגער]

פשוט און גראד, אז אמאל רעכנט מען מענטשן לויט וויפיל וואג זיי טראגן, עס קען זיין טויזנט שווארצע און איין ווייסער איז שוקל כנגד כולם, כאפסט?

הכי נמי מיליאנען אראבער קען זיין עקוויווילענט צו הונדערט אידישיסטן

[קארל]

גרויזאמער
אין חז"ל שטייט איבער די שטאט ביתר, דאס עס האבן געוואוינט דארט בילי ביליאנען אידן, און דאס איז נאר געווען א קליין חלק פון כלל ישראל.

דו מיינסט מסתמא די גמרא אין גיטין. לויט יענער גמרא קומט אויס אז אין די 600,000 שטעט וועלכע האבן געהערט צו ינאי המלך האבן געוואוינט קרוב צו צוויי טריליאן אידן. עס איז פשוט אז די ציפערן דארטן אין דער גמרא זענען נישט עפ"י פשוטם. עיי"ש דברי רב עולא, ואכמ"ל.
אפילו אויב מיר וועלן אננעמען אז עס האבן אמאל עקזיסטירט צוויי טריליאן אידן קומט דאס נאך אלס נישט צו אפילו נאנט צו דעם מספר הכוכבים. לויט וויסנשאפטלער האט א דורכשניטליכע גאלאקסיע צווישן 100 ביליאן און איין טריליאן שטערנס, און עס זענען פאראן הונדערטער ביליאנען גאלאקסיעס!
שוין אפגערעדט פון דעם אז לויט דער גמרא איז פאראן קרוב צו 10 קווינטיליאן שטערנס (אן איינס נאכגעפאלגט פון 19 נולן).

[פישל]

יתכן אז "כוכבים" טוט נישט באצייכענען אלע ערליי שטערן, אזוי ווי די ז' כוכבי לכת ווערן טאקע אנגערופן בכלליות כוכבים, אבער בפרטיות הייסן זיי שבתאי, צדק, מאדים, חמה, נוגה, כוכב, לבנה. ד.ה. אז נאר איינס דערפון הייסט באמת כוכב. ולפי"ז יתכן אז עס זענען פאראן טריליאנען פון די סארט "כוכבים" און בילי ביליאנען אנדערע "כוכבים" וואס פארמאגן נאך נעמען, אין חז"ל איז דא אסאך פלעצער ווי מען רעדט פון זאכן וואס האבן די זעלבע נאמען אבער ווייל עס האט א "שם לווי" (צו-נאמען) ווערט עס גערעכנט פאר עפעס אנדערש.

אבער אנחנו מאמינים בני מאמינים גלייבן אין דברי חז"ל עתידה אשה שתלד בכל יום, און דאס איז שוין נאכדעם וואס אלע בילי ביליאנען אידישע קינדער וועלן אויפשטיין צו תחיית המתים, און יעדער וועט יעדן טאג מאכן א מי שברך ליולדת, די קאפ שווינדלט פשוט פון טראכטן פון די שילי שיליאנען מענטשן, און גרויזי רעדט דא פון אפאר קליינע זאמד שטויבלעך אשר על שפת הים? מיר וועלן זיי נאך איבערוואקסן.

[leiby]

תני ר׳ שמואל כ״ד
פלטיות היו בירושלים, וכל פלטיה ופלטיה כ״ד מ ב ו א ו ת , וכל מבוי ומבוי כ״ר
שווקים, ועל כל שקק ושקק כ״ד ח צ ר ו ת , ועל כל חצר וחצר כ״ד ב ת י ם , וכל
חצר וחצר היתה מוציאה עם כפלים כיוצאי מצרים.
מדרש איכה אויפן פסוק העיר רבתי עם.

יעצט רעכן עס צוזאם, און דאס איז נאר אין אלט שטאט.

אלץ בחור האב איך געמאכט דעם חשבון, אז די ווילסט קענסטו עס איבערעכענען,

229,323,571,200,000

[ברוקלין]

גערעכט קארל, די חז"ל אין גיטין איז נישט לפי פשטם, איך מיין איך האב עס ערגעץ געזען (א גיטע מקור).

אידען זענען קיימאל נישא געווען א גרויס פאלק אזוי עס שטייט אין די תוה"ק כי אתם המעט מכל העמים. די פסוק פין ושמתי אך זרעך וכו' וועט מקיום ווערען לימות המשיח.

[יהיה כן]

גערעכט קארל, די חז"ל אין גיטין איז נישט לפי פשטם, איך מיין איך האב עס ערגעץ געזען (א גיטע מקור).

אידען זענען קיימאל נישא געווען א גרויס פאלק אזוי עס שטייט אין די תוה"ק כי אתם המעט מכל העמים. די פסוק פין ושמתי אך זרעך וכו' וועט מקיום ווערען לימות המשיח.

זעה דא:

http://www.hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=19431&st=&pgnum=158

[קליקו]

אין וואס זענען מיט די אנדערע נבואותער? רש"י הק' ברענגט אויף אפאר ערטער אז די געוויסע נבואה מוז פארטייטשט ווערן לעתיד, אבער כמיין אז אלע נבואותער האבן פשט אז סאיז שוין געווען, לויט געוויסע שיטות.
אפגערעדט פון הלל וואס זאגט אז אלע נבואותער זענען מקויים געווארן ביי יחזקאל, ואין משיח לישראל

[יהיה כן]

אין וואס זענען מיט די אנדערע נבואותער? רש"י הק' ברענגט אויף אפאר ערטער אז די געוויסע נבואה מוז פארטייטשט ווערן לעתיד, אבער כמיין אז אלע נבואותער האבן פשט אז סאיז שוין געווען, לויט געוויסע שיטות.

דאס איז די שיטה פון די קריסטן רח"ל.......

אפגערעדט פון הלל וואס זאגט אז אלע נבואותער זענען מקויים געווארן ביי יחזקאל, ואין משיח לישראל

דאס טענה'ט דער עיקרים אויפן רמב"ם וואס רעכנט אויס ביאת המשיח אלס אן עיקר, אמער הלל האלט דאך אין משיח לישראל שכבר אכלוהו בימי חזקיה, נמצא אז הלל איז חלילה געווען א כופר
אויף דעם האט דער הייליגער אברבנאל אין זיין ספר 'ישועות משיחו' א גאנצן פרק (ח"ב העיון הראשון) צו מיישב זיין דעם הייליגן רמב"ם
אבער למעשה להלכה איז אנגענומען די שיטה פון רמב"ם אז איינער האלט חלילה נישט איין עיקר איז א כופר בתורה!!

[קליקו]

נו אז זיי זענען מסכים אין דעם אינזיכט צו שיטות הראשונים אדער גדולי האחרונים זאל זיין אזוי, פונקט ווי נאך אנדערע מצוות און ענינים וואס זיי האלטן פונקט ווי אונז, וואס אנבאלאנגט דאס צו אונז און וואס דארף דאס זאגן פאר מיר

אבער וואס זאל איך טוהן אז איך האב נישט די מעגליכקייט צו וויסן אויף איעדע נבואה איעדע מפורש וואס זיי שרייבן, קוים וואס איך יאג אן רש"י הק' און די מפרשים וואס זענען געדרוקט מיט די היימישע נ"ך'ס, מרעדט דא נאר פון קיום נבואות וויל איך וויסן אביסל מער איבער אלע אנדערע נבואותער לויט אונזערע מפרשים

[ברוקלין]

די נבואה פין כי לא תשכח מפי זרעו איז מקיום געווארען שלא כדרך הטבע (Against all odds)

די נבואה אז ממלכים ממך יצאו איז מקיום געווארען (אזוי מ'זעט אין אלע דורות, אז יודען זענען שרים ביי וועלט'ס מלוכות אויף א גרויסע פארנעם)

די נבואה אין די תוכחה אין פ' כי תבא איז ליידער מקיום געווארען ממש דעלמאץ ווען יודען זענען אפגעפארען אויף א גרויסע פארנעם.

די נבואה אז מ'וועט זיך קריגען אין ירושלים באחרית הימים ווערט אויך מקיום.

אין נאך..

[קליקו]

אלזא וועגן די נבואה פון די וואסערן וואס וועט ארויסקומען פון קדשי קדשים, וואס ווערט דערמאנט אין יחזקאל, עמוס און זכרי', ומעיין יוצא וכו' זאגט די אברבנאל אז די אבן עזרא זאגט אז סאיז בדרך משל און נישט אז סגייט זיין ממש באופן ניסי, און ער זאגט זיין וועג פון משל אז די חכמה וועט ארויסגיין און די זאלציגע וואסערן וועט ווערן זיס גייט ארויף אויף די גויים.

און ער זאגט ואם יהיה בדרך משל... ואם יהיה בדרך ניסי.. אזוי ווי כהאב געשריבן אויבן אז די אלע נבואותער קענען ווערן אויסגעטייטש בדרך משל אדער ניסי, ווי אזוי סוועט זיך אויסשטעלן, די פרטים איז נישט מעלה ומוריד

און ער שרייבט אז נישט אלע גויים וועלן ווערן זיס..
לכאורה ווי אזוי שטימט עס מיט דעם והיה ה למלך על "כל" הארץ, אויסער אאז רובו ככולו מדארף נישט א יעדע משוגענער אדער רשע וואס עקשנט זיך סתם, אבער כא נישט דענק א מפורש וואס זאל אזוי זאגן בפירוש

[קליקו]

אויך די חלק אז די וואסערן וועלן לויפן כחגב, און די מפרשים זאגן אז סמיינט אז סוועט לויפן ארום די מזבח, מיין איך אז סקען ארויפגיין אויף בית שני ווען סאיז געווען א מעידזשאר פלאמבינג סיסטעם, און טאקע געלאפן ביי די מזבח ווי א חגב, איך האב נאר נישט געזען א מפורש זאל דאס ארויסשרייבן אויפן פלאץ.